Nguyên tắc kiểm soát tài sản, thu nhập từ ngày 1/7/2026 theo Nghị định 164/2026/NĐ-CP

4 nguyên tắc kiểm soát tài sản, thu nhập theo Nghị định 164/2026/NĐ-CP

Theo Điều 4 Nghị định 164/2026/NĐ-CP, nguyên tắc kiểm soát tài sản, thu nhập từ ngày 1/7/2026 được quy định cụ thể như sau:

Thứ nhất, bảo đảm minh bạch, khách quan, công bằng trong kiểm soát tài sản, thu nhập.

Hoạt động kiểm soát tài sản, thu nhập phải được thực hiện đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đúng trình tự và thủ tục theo quy định của pháp luật. Quá trình kiểm soát đồng thời phải bảo đảm không xâm phạm quyền tài sản của người có nghĩa vụ kê khai.

Nguyên tắc này đặt ra yêu cầu đối với cơ quan, tổ chức thực hiện kiểm soát tài sản, thu nhập trong việc tuân thủ các quy định pháp luật, bảo đảm tính khách quan và công bằng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Thứ hai, xử lý nghiêm minh, kịp thời các hành vi vi phạm.

Theo quy định, mọi vi phạm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc kiểm soát tài sản, thu nhập phải được xử lý nghiêm minh, kịp thời theo quy định của pháp luật.

Như vậy, trách nhiệm tuân thủ không chỉ đặt ra đối với người có nghĩa vụ kê khai mà còn áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động kiểm soát tài sản, thu nhập. Khi phát sinh vi phạm, việc xử lý phải được thực hiện theo quy định pháp luật có liên quan.

Thứ ba, nghiêm cấm sử dụng thông tin, dữ liệu sai mục đích.

Điều 4 Nghị định 164/2026/NĐ-CP quy định nghiêm cấm việc sử dụng không đúng mục đích thông tin, dữ liệu trong kiểm soát tài sản, thu nhập.

Theo đó, thông tin và dữ liệu được sử dụng trong quá trình kiểm soát phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích theo quy định. Việc sử dụng những thông tin, dữ liệu này không đúng mục đích thuộc hành vi bị nghiêm cấm theo Nghị định.

Thứ tư, việc kiểm soát phải dựa trên các căn cứ, tài liệu và thông tin theo quy định.

Việc thực hiện các biện pháp kiểm soát tài sản, thu nhập và xử lý hành vi kê khai, giải trình không trung thực phải căn cứ vào các nguồn thông tin, tài liệu được quy định tại Điều 4 Nghị định 164/2026/NĐ-CP, bao gồm:

• Bản kê khai tài sản, thu nhập.

• Thông tin do cơ quan, đơn vị, cá nhân cung cấp.

• Dữ liệu thu thập được từ cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu chuyên ngành.

• Hồ sơ, tài liệu và nội dung giải trình do người kê khai cung cấp.

Việc giải trình và ban hành kết luận xác minh được thực hiện theo Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi năm 2025 và Nghị định 164/2026/NĐ-CP.

Quy định này xác định các căn cứ được sử dụng trong quá trình kiểm soát tài sản, thu nhập, đồng thời đặt ra yêu cầu về việc xem xét thông tin, tài liệu và giải trình theo quy định pháp luật khi thực hiện các biện pháp kiểm soát hoặc xử lý hành vi kê khai, giải trình không trung thực.

Nguyên tắc kiểm soát tài sản, thu nhập từ ngày 1/7/2026 theo Nghị định 164/2026/NĐ-CP. Ảnh minh họa 

Nghị định 164/2026/NĐ-CP quy định gì về kiểm soát tài sản, thu nhập?

Có thể thấy, Điều 4 Nghị định 164/2026/NĐ-CP xác định 4 nguyên tắc cơ bản trong hoạt động kiểm soát tài sản, thu nhập: bảo đảm minh bạch, khách quan, công bằng; xử lý nghiêm minh, kịp thời các vi phạm; nghiêm cấm sử dụng thông tin, dữ liệu sai mục đích; và thực hiện kiểm soát dựa trên các căn cứ, tài liệu theo quy định.

Các nguyên tắc này được áp dụng trong quá trình thực hiện kiểm soát tài sản, thu nhập và xử lý hành vi kê khai, giải trình không trung thực theo quy định pháp luật. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan cần tuân thủ đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, đồng thời bảo đảm quyền tài sản của người có nghĩa vụ kê khai không bị xâm phạm trái quy định.