Mức đóng bảo hiểm y tế và trách nhiệm đóng được quy định ra sao?

Căn cứ Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế 2008, được sửa đổi bởi khoản 11 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, mức đóng bảo hiểm y tế và trách nhiệm đóng được quy định theo từng nhóm đối tượng tham gia.

1. Mức đóng do người sử dụng lao động và người lao động đóng

Đối với các nhóm đối tượng thuộc khoản 1 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008, mức đóng hằng tháng tối đa được xác định như sau:

• Các đối tượng tại điểm a, c, d và e: Tối đa bằng 6% tiền lương tháng; người sử dụng lao động đóng hai phần ba, người lao động đóng một phần ba.

• Đối tượng tại điểm b: Tối đa bằng 6% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và do đối tượng đóng.

• Đối tượng tại điểm đ: Tối đa bằng 6% tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và do đối tượng đóng.

• Đối tượng tại điểm g: Tối đa bằng 6% mức tham chiếu; người sử dụng lao động đóng hai phần ba, người lao động đóng một phần ba.

• Đối tượng tại điểm h: Tối đa bằng 6% tiền lương tháng; trách nhiệm đóng thực hiện theo quy định của Chính phủ.

• Đối tượng tại điểm i: Tối đa bằng 6% mức tham chiếu; trách nhiệm đóng thực hiện theo quy định của Chính phủ.

2. Mức đóng do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng

Theo quy định, mức đóng hằng tháng của các nhóm đối tượng tại khoản 2 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 được xác định như sau:

• Đối tượng tại điểm a: Tối đa bằng 6% tiền lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động.

• Đối tượng tại điểm b và điểm c: Tối đa bằng 6% mức tham chiếu.

• Đối tượng tại điểm d: Tối đa bằng 6% tiền trợ cấp thất nghiệp.

3. Mức đóng do ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ

Đối với các nhóm đối tượng thuộc khoản 3 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008:

• Đối tượng tại điểm a: Mức đóng tối đa bằng 6% tiền lương tháng và do ngân sách nhà nước đóng.

• Các đối tượng tại điểm b, c, d, đ, e, g, h, i, k, l, m, o, p, q, r, s, t và u: Mức đóng tối đa bằng 6% mức tham chiếu và do ngân sách nhà nước đóng.

• Đối tượng tại điểm n: Mức đóng tối đa bằng 6% mức tham chiếu, do ngân sách nhà nước đóng thông qua cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp học bổng.

• Đối tượng thuộc khoản 4 Điều 12: Mức đóng tối đa bằng 6% mức tham chiếu, do đối tượng tự đóng và được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng.

4. Mức đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình hoặc cá nhân

Đối với đối tượng thuộc khoản 5 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008, mức đóng hằng tháng tối đa bằng 6% mức tham chiếu. Người tham gia đóng theo hình thức hộ gia đình hoặc theo cá nhân tham gia.

5. Thứ tự đóng khi một người thuộc nhiều nhóm đối tượng

Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, việc xác định đối tượng đóng được thực hiện theo thứ tự quy định tại Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế 2008, đã được sửa đổi, bổ sung.

Theo đó, người tham gia về nguyên tắc đóng theo đối tượng đầu tiên được xác định theo thứ tự tại Điều 12, trừ các trường hợp ngoại lệ được quy định cụ thể.

Một số trường hợp đáng chú ý gồm:

• Người thuộc các nhóm tại điểm a, c, d, đ và e khoản 1 Điều 12 đồng thời có nhiều hợp đồng lao động thì đóng theo hợp đồng lao động làm căn cứ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

• Người thuộc điểm g khoản 1 Điều 12 đồng thời thuộc nhiều nhóm khác nhau thì thực hiện theo thứ tự: cơ quan bảo hiểm xã hội đóng, ngân sách nhà nước đóng, ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng, sau đó là đối tượng và UBND cấp xã cùng đóng.

• Người thuộc điểm a và điểm c khoản 2 Điều 12 đồng thời thuộc nhiều nhóm thì tham gia theo đối tượng do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng.

• Người thuộc các điểm s, t và u khoản 3 Điều 12 đồng thời thuộc nhiều nhóm thì tham gia theo đối tượng do ngân sách nhà nước đóng.

• Người thuộc các điểm a, c, d, đ, e, g, h và i khoản 4 Điều 12 đồng thời thuộc điểm a khoản 5 Điều 12 được lựa chọn đối tượng tham gia bảo hiểm y tế.

• Người thuộc nhiều nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng theo khoản 4 Điều 12 được lựa chọn nhóm có mức hỗ trợ cao nhất.

• Người thuộc điểm b và điểm c khoản 5 Điều 12 đồng thời thuộc điểm a khoản 5 Điều 12 được lựa chọn tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình.

6. Mức đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình

Thành viên hộ gia đình thuộc điểm a khoản 5 Điều 12 cùng tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình trong năm tài chính được giảm trừ mức đóng như sau:

• Người thứ nhất: Đóng tối đa bằng 6% mức tham chiếu.

• Người thứ hai: Đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất.

• Người thứ ba: Đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất.

• Người thứ tư: Đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất.

• Từ người thứ năm trở đi: Đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

7. Quy định về mức đóng và mức hỗ trợ đóng

Chính phủ quy định cụ thể mức đóng, mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế; trách nhiệm đóng, mức đóng và mức hỗ trợ đóng đối với các đối tượng thuộc khoản 6 và khoản 7 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008.

Như vậy, mức đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế được xác định theo từng nhóm đối tượng, căn cứ vào tiền lương, mức tham chiếu hoặc khoản trợ cấp tương ứng. Trường hợp một người thuộc nhiều nhóm tham gia, cần xác định đúng thứ tự và trường hợp ngoại lệ theo quy định để thực hiện đóng bảo hiểm y tế.