Những đối tượng nào phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp từ năm 2026?

Người lao động nào thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp?

Theo Điều 31 Luật Việc làm 2025, đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp được xác định dựa trên loại hợp đồng, tính chất công việc và các điều kiện liên quan. Cụ thể, người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp bao gồm các nhóm sau:

Thứ nhất, người làm việc theo hợp đồng lao động. Nhóm này bao gồm người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên. Quy định cũng áp dụng đối với trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Thứ hai, người lao động làm việc không trọn thời gian. Người làm việc theo hợp đồng lao động thuộc nhóm nêu trên nhưng làm việc không trọn thời gian vẫn thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp nếu có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội.

Thứ ba, người làm việc theo hợp đồng làm việc. Đây cũng là nhóm người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định tại Điều 31 Luật Việc làm 2025.

Thứ tư, người quản lý doanh nghiệp và người giữ chức danh quản lý tại hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có hưởng tiền lương. Nhóm này bao gồm người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã.

Trường hợp người lao động đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo khoản 1 Điều 31, người lao động và người sử dụng lao động có trách nhiệm tham gia bảo hiểm thất nghiệp cùng với việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định.

Những đối tượng nào phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp từ năm 2026. Ảnh minh họa 

Những trường hợp không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Bên cạnh các nhóm thuộc diện tham gia, khoản 2 Điều 31 Luật Việc làm 2025 cũng quy định những trường hợp không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp, dù người lao động có thể thuộc nhóm được đề cập tại khoản 1 Điều này.

Cụ thể, các trường hợp không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp bao gồm:

• Người lao động đang hưởng lương hưu.
• Người lao động đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hoặc trợ cấp hằng tháng theo quy định của Chính phủ.
• Người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu.
• Người lao động đang làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động.
• Người lao động là người giúp việc gia đình.

Việc xác định các trường hợp loại trừ này cần căn cứ vào tình trạng thực tế của người lao động và quy định pháp luật có liên quan, tránh nhầm lẫn giữa đối tượng có quan hệ lao động với đối tượng phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Những đơn vị, tổ chức nào phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp?

Không chỉ quy định đối tượng là người lao động, Điều 31 Luật Việc làm 2025 còn xác định các nhóm người sử dụng lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Theo khoản 3 Điều 31, người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp bao gồm:

• Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.
• Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và tổ chức cơ yếu.
• Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và tổ chức xã hội khác.
• Cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.
• Doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo khoản 1 Điều 31.

Như vậy, phạm vi người sử dụng lao động phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp được xác định tương đối rộng, bao gồm cả cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động đáp ứng điều kiện theo quy định.

Các đơn vị, doanh nghiệp cần căn cứ vào loại hình hoạt động và nhóm lao động đang sử dụng để xác định trách nhiệm đăng ký, đóng bảo hiểm thất nghiệp, bảo đảm thực hiện đúng quy định pháp luật.

Có thể bổ sung đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp trong trường hợp nào?

Theo khoản 4 Điều 31 Luật Việc làm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm thất nghiệp đối với các đối tượng khác ngoài nhóm quy định tại khoản 1 Điều này.

Điều kiện đặt ra là những đối tượng này phải có việc làm và thu nhập ổn định, thường xuyên. Việc xem xét bổ sung đối tượng được thực hiện trên cơ sở đề xuất của Chính phủ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Quy định này tạo cơ sở pháp lý để xem xét mở rộng phạm vi tham gia bảo hiểm thất nghiệp khi điều kiện kinh tế - xã hội có sự thay đổi, đồng thời bảo đảm việc bổ sung đối tượng được thực hiện theo đúng thẩm quyền.

Tóm lại, theo Điều 31 Luật Việc làm 2025, đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp gồm các nhóm người lao động đáp ứng điều kiện luật định và người sử dụng lao động có thuê mướn, sử dụng những lao động này. Khi xác định nghĩa vụ tham gia, các bên cần đồng thời xem xét những trường hợp được loại trừ và các quy định liên quan để bảo đảm thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình.